แถลงการณ์ของ 5 อาจารย์คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

เรื่อง กระบวนพิจารณาของศาลรัฐธรรมนูญในคดียุบพรรคการเมือง

ตามที่ศาลรัฐธรรมนูญ กำลังดำเนินกระบวนพิจารณาคดียุบพรรคพลังประชาชน พรรคชาติไทย และ พรรคมัชฌิมาธิปไตย  โดยได้กำหนดนัดคู่ความ ให้มีการแถลงปิดคดีในวันที่ 2 ธันวาคม 2551 แล้ว นั้น

เรากลุ่ม 5 อาจารย์คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์  ขอแสดงทัศนะเกี่ยวกับกระบวนพิจารณาของศาลรัฐธรรมนูญในคดีดังกล่าวข้างต้น ดังต่อไปนี้

1.คุณสมบัติของตุลาการศาลรัฐธรรมนูญผู้วินิจฉัยคดี

หลังจากศาลรัฐธรรมนูญมีคำวินิจฉัยที่ 12-13/2551 เมื่อวันที่ 9 กันยายน 2551 วินิจฉัยคุณสมบัติและลักษณะต้องห้ามของนายกรัฐมนตรี (นายสมัคร สุนทรเวช)  ได้ปรากฏประเด็นวิพากษ์วิจารณ์สืบเนื่องมาจากคำวินิจฉัยดังกล่าวว่า  ตุลาการศาลรัฐธรรมนูญบางท่าน ซึ่งอยู่ในองค์คณะที่พิจารณาพิพากษาคดีนี้ อาจขาดคุณสมบัติตามเกณฑ์ที่ศาลรัฐธรรมนูญได้วินิจฉัยไว้ในคำวินิจฉัยดังกล่าว

ประเด็นปัญหานี้เป็นกรณีสำคัญยิ่ง เพราะหากคำวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญ ในคดียุบพรรคการเมืองเกิดขึ้นจากการวินิจฉัยของตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ ซึ่งขาดคุณสมบัติ  ย่อมเท่ากับว่า คำวินิจฉัยนั้นเกิดขึ้นจากการวินิจฉัยโดยบุคคล ซึ่งไม่อาจวินิจฉัยชี้ขาดคดีได้

และโดยที่การขาดคุณสมบัติของตุลาการศาลรัฐธรรมนูญ ที่เป็นองค์คณะวินิจฉัยเป็นเรื่องที่มีความร้ายแรงในทางกฎหมาย หากศาลรัฐธรรมนูญได้วินิจฉัยชี้ขาดคดีไป โดยมิได้ตระหนักถึงปัญหานี้  คำวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญในเรื่องนี้ ก็หมิ่นเหม่อย่างยิ่ง ต่อการที่จะไม่อาจนำไปบังคับใช้ได้ในทางกฎหมาย

2.กรอบเวลาของตุลาการศาลรัฐธรรมนูญในการวินิจฉัยคดี  

คดียุบพรรคการเมืองเป็นคดีสำคัญยิ่ง ที่จะส่งผลกระทบอย่างกว้างขวางในทางการเมือง เมื่อศาลรัฐธรรมนูญ ได้เร่งรัดให้มีการวินิจฉัยคดีอย่างรีบด่วน ในช่วงเวลาที่ผู้คนในบ้านเมือง กำลังขาดความไว้เนื้อเชื่อใจระหว่างกันอย่างรุนแรง 

กรณีอาจมีผล ทำให้สาธารณชนทั่วไปเกิดความเคลือบแคลงสงสัยได้ว่า  การวินิจฉัยคดีของศาลรัฐธรรมนูญ ได้เป็นไปเพื่ออำนวยความยุติธรรมให้กับทุกฝ่ายอย่างแท้จริงหรือเพื่อประโยชน์ในทางการเมืองต่อฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง

หากศาลรัฐธรรมนูญ จะวินิจฉัยชี้ขาดคดีโดยไม่ตระหนักต่อปัญหานี้  คำวินิจฉัยศาลรัฐธรรมนูญในเรื่องดังกล่าว ก็หมิ่นเหม่อย่างยิ่ง ต่อการที่จะไม่ได้รับการยอมรับนับถือทั้งจากคู่กรณีและทั้งจากสาธารณชนทั่วไป

ด้วยความห่วงใยต่อสถานการณ์บ้านเมืองอย่างยิ่ง เราขอเรียกร้องให้ศาลรัฐธรรมนูญพิจารณาในสองประเด็นนี้อย่างรอบคอบ ก่อนที่จะมีการวินิจฉัยชี้ขาด  เพื่อหลีกเลี่ยงไม่ให้คำวินิจฉัยศาลรัฐธรรมนูญดังกล่าว กลายเป็นชนวนอันหนึ่งต่อภาวะสงครามกลางเมืองซึ่งกำลังใกล้จะเกิดขึ้น

รองศาสตราจารย์ ดร.วรเจตน์ ภาคีรัตน์
รองศาสตราจารย์ ประสิทธิ์ ปิวาวัฒนพานิช
อาจารย์ ดร.ฐาปนันท์ นิพิฏฐกุล
อาจารย์ ธีระ สุธีวรางกูร
อาจารย์ ปิยบุตร แสงกนกกุล           

คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

30 พฤศจิกายน 2551

ที่มา - มติชน